Lata 90. XX wieku po rozpadzie imperium radzieckiego zrodziły na gruncie ukrainoznawstwa, zarówno zagranicznego, jak i na Ukrainie, szereg okoliczności, które powinny sprzyjać naukowemu wyświetleniu i jednocześnie przewartościowaniu dorobku socrealizmu, fenomenowi, nadającemu ton wszystkim dziedzinom radzieckiej kultury ukraińskiej przez ponad pół wieku. Niestety, dziś pod koniec pierwszego dziesięciolecia XXI wieku, socrealizm wciąż pozostaje najsłabiej zbadanym ogniwem kultury ukraińskiej, wzbudzając w dalszym ciągu niezadowalające zainteresowanie wśród ukrainoznawców (wypada tu zwrócić uwagę, że jest to sytuacja zupełnie odmienna, aniżeli w kulturach sąsiednich, np. polskiej czy rosyjskiej, gdzie badania nad spuścizną socrealistyczną po upadku ZSRR uległy wyraźnej intensyfikacji, a dziś mają już swą ustaloną tradycję i niemały dorobek naukowy).

jesteśmy przekonani, iż zaproponowany temat konferencji może stanowić dogodny punkt wyjścia do rozpoczęcia nie tylko szerszej debaty nad ukraińskim socrealizmem sensu stricte, ale także zrodzi ożywczy impuls do ponownego przemyślenia,
z jakich wartości na progu XXI wieku konstytuuje się ukraińska tożsamość kulturowa. Konieczność tę na długo jeszcze przed odzyskaniem niepodległości przez Ukrainę wskazywali swoim rodakom intelektualiści tej miary, co Jurij Szerech czy Jurij Łuckij,
a w latach 90. XX stulecia - Oksana Zabużko, Jurij Andruchowycz, Mykoła Riabczuk, czy też Sołomija Pawłyczko, Tamara Hundorowa, Hryhorij Hrabowycz, Myrosław Szkandrij,
w Polsce zaś - Ola Hnatiuk, uważając, iż prawdziwe pożegnanie z totalitarnym spadkiem imperium radzieckiego i określenie własnej tożsamości narodowej może zaistnieć tylko wówczas, gdy wydostanie się na światło dzienne "demony przeszłości", nazwie się je i opisze za pomocą współczesnych metodologii, czyli w sposób świadomy i odpowiedzialny przewartościuje stosunek wobec dziedzictwa. Autorzy ci zwracali też uwagę, iż niewątpliwie będzie to proces bolesny, albowiem Ukraińcy muszą dokonać rewindykacji nie tylko mitów, symboli, stereotypów i ideologii w odniesieniu do komunistycznego imperium, ale także wobec tych samych zjawisk w wydaniu narodowym. Tylko wówczas, zdaniem przywołanych intelektualistów, można będzie mówić o dekolonizacji jako fakcie dokonanym. Właśnie
w duchu tak wytyczonego horyzontu naukowego proponujemy uczestnikom konferencji poprowadzić dyskusję nad socrealistycznym dyskursem w szeroko rozumianej kulturze ukraińskiej XX-XXI stulecia.